2007’den 2017’ye İzmit Orhan Mahallesi

İzmit Orhan Mahhallesi.. Antik Gültepe Nekropolü’nün bulunduğu, 2 bin yıllık bir antik tiyatronun yer altında saklı olduğunun bilindiği mahalle. Geçmişte bölgede yapılan kazılarda çıkarılmış pek çok eser ise Kocaeli Arkeoloji Müzesi’nde.  Mahallede devam etmekte olan kazılar var. Bölge, 2006 yılında antik tiyatronun ortaya çıkarılması için alınan kamulaştırma kararının, kamulaştırmadan 7 yıl sonra uygulamaya geçirilmesi üzerine gösterilen tepkiler ile gündeme geldi. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi İnternet sitesinde konuyla ilgili ve  28.12.2007 tarihli şöyle bir açıklama var;

Türkiye´nin en büyük antik tiyatrosunun bulunduğu belirlenen İzmit´in Orhan Mahallesi, birinci derecede SİT alanı ilan edildi. Antik tiyatroyu ortaya çıkarmak için mahallede başlatılması planlanan kazı çalışmaları için istimlak işlemleri sürüyor. Çalışmaları değerlendiren Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı İbrahim Karaosmanoğlu, evlere çivi bile çakmanın yasak olduğu mahallede, insanların mağduriyetlerini gidermeye çalıştıklarını söyledi. Türkiye´nin en eski yerleşim yerlerinden biri olan İzmit´in Orhan Mahallesi´nde, 25 bin kişi kapasiteli bir antik tiyatro olduğunun belirlenmesi üzerine harekete geçen Kültür Bakanlığı, bölgeyi birinci derecede SİT alanı ilan etti. Kentin tarihi değerlerine sahip çıkmak adına Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Vallik ve  Özel İdare Müdürlüğü ile Saraybahçe Belediyesi ortak bir çalışma başlattı. Evlere çivi bile çakmanın yasaklandığı mahallede sürdürülen istimlak çalışmaları hakkında Vali Gökhan Sözer´e dün bir brifing verildi. 

Mahalle sakinlerinin mağduriyetinin giderileceğinin söylendiği açıklamada ayrıca; “Bölgede tarihi eserleri ortaya çıkarıp, restorasyon çalışması başlatacaklarını ifade eden Karaosmanoğlu, antik eserleri ortaya çıkarmanın insanlıkg örevi olduğunu söyledi. İlk planda 40-50 civarında evin istimlak edileceğini ifade eden Karaosmanoğlu “Bakanlık ile ortak bir çalışma yaparak, evleri istimlak edilenleri konut sahibi yapmak için uğraşıyoruz. Belirlenen rakamlar herkes için geçerli olacaktır”şeklinde konuştu” ifadeleri yer alıyor.

2013 yılında ise bölge alınan yıkım kararı ile gündeme geliyor. 2006 yılında alınan kamulaştırma kararının uygulamaya geçirilmek istendiği 2013 yılında, basına yansıyan haberlerde, mahalle sakinleri mağdur ve şaşkın olduklarını belirtiyor. Ayrıca, yapılacak kazının 100 yılı yakın sürebileceği ve maliyetinin yüz milyonlarca dolar olabileceği belirtilmiş.

Bölge tarihi konusuna meraklı olan Bihter Gördü, mahallede gerçekleştirdiği bir gezi sonrasında İnternet sitesine şunları yazmış;

Yıl Milattan Sonra 1995. Anıtlar Kurulu Nicomedia Antik Tiyatro’sunu tescil ediyor. Hemen arkasından Kültür Bakanlığı da bölgeyi 1. derecede SİT alanı ilan ediyor. Yıl 2003, Anıtlar Kurulu Nicomedia Antik Tiyatro’su kararını revize ediyor, tiyatro alanı olarak görünen bütün kalıntıları tekrar tescil ediyor. Ancak nasıl oluyorsa antik tiyatro bir türlü literatüre giremiyor. Neden, çünkü il müze müdürlüğü kurulun kararlarına itiraz ediyor. Yıl 2005 Kocaeli Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Kurucusu Prof. Dr. Ayşe Çalık Ross Kültür Bakanlığı’nın izniyle ve bir bilim heyetiyle birlikte, Kocaeli ili ve ilçelerinde arkeolojik yüzey araştırmasını yapıyor. Ross, Antik Tiyatro  vurgusunu bir kez daha ön plana çıkarıyor. Yıl 2011 Nicomedia Antik Tiyatro’su ile ilgili en ufak bir gelişme olmuyor nedense diyorum ve çalıştığım dergiye hemen bir haber yapıyorum. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin birkaç yıl önce başlattığı istimlak çalışmalarının bölge sakinlerinden gelen tepkiler nedeniyle askıya aldığını görüyorum. Haberimin ardından antik tiyatro yeniden gündemden düşüyor, konunun üzeri adeta kara toprakla kapatılıyor. Yıl 2017 Antik Tiyatronun bulunduğu, İzmit’in en eski yerleşim yeri Orhan Mahallesi‘ne gidiyorum. Geziyorum. Değişen hiç birşey yok ne yazık ki Orhan Mahallesi‘nde. Özel mülkiyetlerin bahçelerinde antik tiyatronun merdiven basamaklarının üzerinde köpekler koşturuyor, tavuklar geziniyor. Bakımsız viran evlerin içinde kaybolmuş gizli bir değer olarak duruyor İzmit iç kale surları ve antik tiyatromuz, sadece durmakla kalsa iyi gün be gün eksiliyor. Bölgeye yeni yeni evler inşa edilmiş. Yapılaşma had safhada çoğalmış. Lüks lüks yapılan, kentin manzarasına hakim, yeni yerleşimler tarihin üzerini hızla örtüyor. Bakmaya kıyamıyor, Orhan Mahallesi‘nin haline çok ama çok üzülüyorum. Arkeolojik olarak önemli bir kent olan İzmit, Roma antik dokusunu değerlendirip, turizme açsa kentimiz turist akınına uğrayacak. 

Gördü, mahalle için “değişen bir şey” yok diyor. Google Earth’ün yeni bir özelliği ile bir bölgenin eski uydu görüntülerine ulaşabiliyorsunuz. Orhan Mahallesi için 2007 yılına kadar gidilen görüntülerde, mahallede aslında değişen bir şeyler olduğunu görüyorsunuz. İnceledikten sonra siz karar verin..

 

Kaynakça

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi

Özgür Kocaeli – 23 Ocak 2013

Özgür Kocaeli – 26 Ocak 2013

Diyardiyar21

Murathan Birinci

Murathan Birinci

1989 yılında Rize'de doğdu. İlköğretimi Rize Kurtuluş İlköğretim Okulu, Liseyi Rize Hasan Sağır Lisesi'nde tamamladı. Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü'nden 2014 yılında mezun olmasının ardından aynı üniversitede Gazetecilik Yüksek Lisans eğitimine devam etmektedir.
Murathan Birinci
Paylaş:
Murathan Birinci

Murathan Birinci

1989 yılında Rize'de doğdu. İlköğretimi Rize Kurtuluş İlköğretim Okulu, Liseyi Rize Hasan Sağır Lisesi'nde tamamladı. Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü'nden 2014 yılında mezun olmasının ardından aynı üniversitede Gazetecilik Yüksek Lisans eğitimine devam etmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir