Yeni kamusal alan: Sosyal ve Alternatif Medya

Sosyal ve alternatif medya gelişen bilişim teknolojileri ile hayatımızda yer edinen kavramlar halini aldı. Bu alanda çalışma yapan bilim adamları bu medya ağların radikal veya kritik medya olarak tanımlıyor. Ana akım ya da geleneksel medyanın üzerinde ki sansür ve otosansür baskısı ile görevini tam olarak yerine getirememesi, oluşan boşluğun doldurulması ihtiyacını doğurmuştur. Sosyal ve alternatif medyayı birbirinden ayıran otoriteler, Facebook, Twitter ve Youtube gibi ağları sosyal medyaya örnek olarak verirken, sosyal medyadan beslenen veya sosyal medyayı besleyen internet siteleri ve blogları alternatif medya olarak tanımlıyor.

Alternatif medyanın izleyicisi politik olarak daha bilgili olarak gösterilir. İnternet ortamında içeriğe daha çok önem verilerek üretim ön plana alınmıştır. Ana akım medya üzerinde baskı oluşturmaya çalışanlar aynı baskı girişimlerine alternatif medya üzerinde de girişmiş ancak alternatif medya gelişmesini sağlamış ve açık kaynak kodlu medya uygulamaları ve katılımcı gazetecilik gibi uygulamalara yol açmıştır.

Alternatif medyanın gelişimi ile halkın katılımı kolaylaşmış, üretim ve dağıtım maliyetleri düşmüştür. Yeni medya tüketilebilir bir ortam sağlamış ve bu nedenle seçimi kolaylaştırmıştır. Burada bahsedilen tüketim ise olumsuz anlamda değil olumlu anlamda bir tüketimdir. Tüketilen içerik tüketiciye bilgi ve donanım kazandıracak bir içeriktir.

Alternatif medya kaliteli içeriği ile geleneksel medyanın gücüne meydan okumuş, medyaya olan güven erozyonu alternatif medyanın kullanımına katkı sağlamıştır. Geleneksel medyaya oluşan güven erozyonunun nedeni ise uygulanmakta olan siyasal baskılar ile içeriğin boşaltılmış olmasıdır. Twitter, Youtube gibi sosyal medya ortamları alternatif medya için yeni dağıtım şebekeleri oluşturmuş, bloglar veya internet siteleri bu ortamlardan haber akışı sağlamaya başlamıştır. Sosyal ağlarda ise tesadüfi hale gelen haber tüketimi olduğunu söyleyebilir. Bu tüketim herhangi bir sosyal medya ortamında gezinirken karşımıza çıkan bir haberi veya bilgiyi paylaşmamız ile gerçekleşmektedir.

Otoriter siyasal iktidarlara karşı ortaya çıkan ve toplumsal olaylarda aktif olarak kullanılan sosyal ve alternatif medya ortamları azınlık ve muhalif gruların düşüncelerini özgürce yansıtabildiği yeni bir kamusal alan halini almıştır. Dünya da toplumsal olaylarla ortaya çıkan, toplumsal hareketler ile bağlantılı, hükümetlerin neoliberal politikalarına karşı ve bağışlarla ayakta duran pek çok alternatif site ve blog örneği vardır. Çin’in, 2017’de yapılacak seçimlerde Hong Kong’un yerel yöneticilerini kendilerinin belirleyeceği iki ya da üç isim arasından seçileceğini duyurması üzerine ‘doğrudan seçim‘ talep eden binlerce kişi ‘Occupy Central‘ koalisyonu çatısı altında birleşti. Koalisyona sendikaların yanı sıra üniversite öğrencilerinin de destek vermesiyle eylemler daha geniş bir tabana yayılmış, gösterilere katılanlarının sayısının 80 binin üzerinde olduğunu açıklanmıştı. Eylemciler, havada dağılan gaz bombalarına karşı kendilerini korumak için çareyi şemsiye kullanmakta bulduğu için hareket “şemsiye devrimi” olarakta adlandırılmıştı. Bu hareket sırasında ortaya çıkan In-Medya Hong Kong ve THN Medya incelenmesi gereken örnekler olmuşlardır. Tabii bu eylemler gerçekleşirken sosyal medyanın sağladığı süreklilik ve etki oldukça önemlidir. Araştırmacılar henüz sosyal ve alternatif medyanın kullanımın otoriter ortamlarda kullanımının düşük ama etkisinin radikal olduğunu söylemektedirler. Ancak bu radikal etkinin kısa süreli olduğu ve zamana yayılamadığı gerçeği göz önünde bulundurulmalıdır. Türkiye’de gezi hareketinin sınırlı etkisi ve zamana yayılamaması bu duruma bir örnektir.

Sonuç olarak alternatif medyanın özgürlükçü ve eleştirel düşünen insanları çektiği, karşılıklı güçlü etkileşimi sağladığı ve sıradışı protestolara destek sağladığı açıktır. Ancak bu yeni kamusal alanın gücü daha güvenilir kaynaklar ve radikal etkisinin zamana yayılması ile artacaktır…

Murathan Birinci

Murathan Birinci

1989 yılında Rize'de doğdu. İlköğretimi Rize Kurtuluş İlköğretim Okulu, Liseyi Rize Hasan Sağır Lisesi'nde tamamladı. Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü'nden 2014 yılında mezun olmasının ardından aynı üniversitede Gazetecilik Yüksek Lisans eğitimine devam etmektedir.
Murathan Birinci
Paylaş:
Murathan Birinci

Murathan Birinci

1989 yılında Rize'de doğdu. İlköğretimi Rize Kurtuluş İlköğretim Okulu, Liseyi Rize Hasan Sağır Lisesi'nde tamamladı. Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü'nden 2014 yılında mezun olmasının ardından aynı üniversitede Gazetecilik Yüksek Lisans eğitimine devam etmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir